Chữ tín luôn là yếu tố cơ bản trong “đạo kinh doanh”
|
Tuy nhiên, nhìn nhận văn hóa kinh doanh ở khía cạnh nào, liệu có thể nâng lên tầm “đạo kinh doanh” của người Việt Nam nói chung và “đạo” của doanh nhân nói riêng, trong bối cảnh mỗi DN phải xây dựng một bản sắc riêng, để không bị hòa tan khi hội nhập trong nền kinh tế toàn cầu thời kỳ hậu WTO? Đó là chủ đề được cả giới doanh nhân lẫn các nhà nghiên cứu Việt Nam quan tâm tìm hiểu trong thời gian gần đây.
Đạo đức kinh doanh: báo động đỏ!
Theo TS. Vũ Tiến Lộc, Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), những vụ việc tiêu cực mà báo chí đề cập trong thời gian gần đây, như vụ nước tương có chứa độc tố 3-MCPD, sự có mặt tràn lan của hàn the, trong thực phẩm... gây hại đến sức khoẻ người tiêu dùng, khiến dư luận đặt câu hỏi về đạo đức của người kinh doanh ở Việt Nam. “Xác lập được đạo kinh doanh sẽ là bước đầu tiên để chúng ta xây dựng văn hoá kinh doanh cho doanh nhân Việt”, ông Lộc khẳng định.
Cùng chung quan điểm này, nhà sử học Dương Trung Quốc cho rằng, doanh nhân đã bước sang giai đoạn mới trong lịch sử kinh thương của nước nhà. Đã đến lúc, giới doanh nhân phải trả lời câu hỏi của xã hội: người Việt đã có đạo kinh doanh chưa?
Theo TS. Vũ Tiến Lộc, đạo kinh doanh của người Việt là một trong những phạm trù quan trọng của văn hóa kinh doanh nói chung và là hệ tư tưởng chủ đạo trong văn hóa kinh doanh Việt. Đó phải chăng là chữ “tín” trong kinh doanh, là truyền thống buôn bán ngay thẳng, thật thà không gian dối? Hay đó là cách thức liên kết trong làm ăn để cùng tạo nên sức mạnh tổng lực, đẩy nền kinh tế quốc gia tiến về phía trước? Đó có phải là cách đối đãi với khách hàng, đồng sự hay nhân công một cách thấu tình đạt lý, tôn trọng và sẻ chia theo cách đôi bên cùng có lợi? Hay phải chăng đó là việc cố gắng kiếm được thật nhiều tiền, rồi cống hiến phần lớn số tiền đó cho xã hội, bằng việc xây trường cho trẻ nghèo, cứu trợ đồng bào gặp thiên tai hay lập quỹ khuyến học, khuyến tài...?
Theo Luật sư Nguyễn Ngọc Bích, sách vở từ ngàn xưa đã chỉ, các tôn giáo đã khuyến khích 4 đức tính căn bản cho một người bình thường. Đó là: chăm chỉ, trung thực, biết điều và không tham lam. Hai cái đầu là để cho mỗi người tồn tại, hai cái sau là để đối xử với người khác. Riêng doanh nhân cần thêm đức tính sòng phẳng.
Đi tìm “đạo kinh doanh” của người Việt
Theo TS. Nguyễn Sĩ Dũng, Phó chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, xét về mục đích kinh doanh, có lẽ theo đuổi lợi nhuận trên cơ sở tạo ra những khách hàng hài lòng là nội dung cốt lõi trong “đạo kinh doanh” của người Việt. Tuy nhiên, từ một đất nước nghèo nàn và tụt hậu, làm giàu để chấn hưng đất nước cũng cần được coi là một phần của sứ mệnh kinh doanh. Ngoài ra, đưa sự tinh tế và khiếu thẩm mỹ của người Việt vào các sản phẩm, dịch vụ là một đặc tính cần được phát triển và khẳng định trong “đạo kinh doanh” của người Việt.
Ông Nguyễn Thành Long, Tổng giám đốc Công ty Vàng bạc đá quý TP.HCM (SJC) đưa ra 7 vấn đề cần thiết để hình thành “đạo kinh doanh” của người Việt. Thứ nhất, mục tiêu của kinh doanh không dừng lại ở việc kiếm thật nhiều tiền, mà phải đi xa hơn, đó là đóng góp vào phát triển cộng đồng. Khi đã xác định được lý tưởng kinh doanh cao đẹp như vậy, doanh nhân có thể sẵn sàng hy sinh nhiều lợi ích riêng vì cộng đồng xã hội và Tổ quốc, cũng như sẵn sàng dốc hết sức mình để kinh doanh thắng lợi. Đây là yếu tố chi phối toàn bộ “đạo kinh doanh”. Thứ hai, cần coi trọng yếu tố đoàn kết, dìu dắt để cùng phát triển kinh doanh. Thứ ba, chữ tín luôn là yếu tố cơ bản trong “đạo kinh doanh”, giúp xử lý các sự cố thường xảy ra khi mua bán kinh doanh, tạo nên giá trị vô hình cho doanh nhân. Thứ tư, sự trung thực trong kinh doanh sẽ giúp cho xã hội có những sản phẩm hàng hoá chất lượng, địa chỉ rõ ràng, minh bạch và tương xứng với số tiền đã bỏ ra. Thứ năm là kinh doanh đúng pháp luật, phù hợp các nguyên tắc thành văn và bất thành văn được Nhà nước và xã hội quy định. Thứ sáu là làm công tác xã hội, làm từ thiện phù hợp với truyền thống “lá lành đùm lá rách” của người Việt Nam nói chung và doanh nhân Việt nói riêng. Thứ bảy là sự hành xử đối với cộng sự, người làm công đã giúp tạo ra của cải, tài sản cho doanh nhân. Nếu đạo làm người yêu cầu chúng ta phải biết ơn bất cứ ai đã làm điều tốt cho mình, dù là điều nhỏ nhất, thì đạo kinh doanh cũng đòi hỏi doanh nhân sự đền đáp, cảm ơn bên cạnh việc trả lương sòng phẳng. Hãy coi những người giúp mình tạo nên sự nghiệp là những cộng sự đúng nghĩa, với đầy đủ quyền lợi và phẩm giá. Có như vậy, sự nghiệp mới bền lâu.
Theo TS. Quách Thu Nguyệt, Giám đốc Nhà xuất bản Trẻ, trên thực tế, dù “đạo kinh doanh” chưa được hình thành một cách chính thống, nhưng chính các doanh nhân Việt, ngay trong quá trình hoạt động, đã có những quy tắc ứng xử rất riêng, như giữ chữ tín, tận tâm với lời hứa... Dù có gọi là “đạo” hay không thì những quy tắc này vẫn được họ vận dụng và đã thành công. Vấn đề hiện nay là định hình một quy tắc chung và tạo thói quen ứng xử trên diện rộng, từ đó nâng dần về chất của doanh nhân Việt trên trường quốc tế.
|
